Oznaczenia na jajkach: co znaczy kod 0, 1, 2 i 3

Dla kupującego ten stempel jest krótką historią pochodzenia jaja. Dla hodowcy oznacza konkretny obowiązek, od którego istnieją wyjątki zależne od sposobu sprzedaży. Właśnie dlatego warto czytać cały kod, a pytanie o znakowanie rozpatrywać według własnej sytuacji.

Oznaczenia na jajkach: jak czytać kod

Weź jajko do ręki i zacznij od lewej strony nadruku. Polski kod może wyglądać tak: 1-PL-12345678.

Według objaśnienia kodu producenta przygotowanego przez WIJHARS w Katowicach pierwsza cyfra wskazuje metodę chowu, PL kraj członkowski, a osiem kolejnych cyfr koduje województwo, powiat, zakres działalności i konkretną firmę. Kod producenta prowadzi więc do miejsca produkcji. Nie jest numerem partii ani datą zniesienia.

Rozłóżmy przykład 1-PL-12345678 na trzy części:

• 1 mówi, że jajo pochodzi z chowu na wolnym wybiegu,
• PL wskazuje Polskę jako kraj rejestracji zakładu,
• 12345678 identyfikuje miejsce produkcji w rejestrze weterynaryjnym.

Oznaczenia na jajkach: co oznacza pierwsza cyfra 0, 1, 2 i 3

Pierwsza cyfra odpowiada za metodę chowu. Aktualne zestawienie WIJHARS przypisuje cyfrom cztery sposoby utrzymania kur: 0 to produkcja ekologiczna, 1 to wolny wybieg, 2 to system ściółkowy, a 3 to ulepszone klatki.

Kod 0: chów ekologiczny

Zero oznacza jaja z certyfikowanej produkcji ekologicznej. Taki system obejmuje wymagania dotyczące utrzymania ptaków, wybiegu i żywienia, a samo zielone podwórko przy kurniku nie wystarcza do użycia oznaczenia ekologicznego. Jeżeli interesuje Cię ekologiczna hodowla kur, potraktuj certyfikację jako osobny temat organizacyjny i prawny.

Kod 1: wolny wybieg

Jedynka wskazuje jaja od kur, które mają dostęp do wybiegu na zewnątrz zgodnie z wymaganiami dla tego systemu. Rozporządzenie o normach handlowych dla jaj wiąże określenie wolnego wybiegu z warunkami produkcji, w tym dziennym dostępem kur do terenu na zewnątrz i limitem jednej kury na 4 metry kwadratowe wybiegu.

Dla hodowcy oznaczenie 1 trzeba oprzeć na rzeczywistym sposobie utrzymania stada. Hodowla kur na wolnym wybiegu wymaga spójności między warunkami w gospodarstwie, dokumentacją i informacją podaną klientowi.

Kod 2: chów ściółkowy

Dwójka oznacza chów ściółkowy. Kury poruszają się wewnątrz budynku, korzystają ze ściółki, grzęd i gniazd, lecz oznaczenie 2 nie deklaruje dostępu do wybiegu. To ważna różnica, gdy porównujesz kartony stojące obok siebie na półce.

Kod 3: chów klatkowy

Trójka oznacza jaja z chowu w ulepszonych klatkach. Od tej cyfry zwykle zaczyna się pytanie, czym jaja wiejskie różnią się od sklepowych. Cyfra opisuje środowisko utrzymania niosek i nie zastępuje klasy jakości. Możesz więc spotkać jaja klasy A zarówno z cyfrą 0, jak i 3, ponieważ oba oznaczenia odpowiadają na inne pytania.

Symbol kraju i numer producenta

Po pierwszej cyfrze pojawiają się dwie litery. Kod na jajku PL wskazuje, że zakład produkcyjny jest zarejestrowany w Polsce. Litery nie przesądzają, gdzie kupiono jajo ani skąd pochodzi pasza. Pokazują kraj rejestracji miejsca produkcji.

Ostatnia część polskiego kodu ma osiem cyfr. Jak wyjaśnia polska Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, pierwsza para oznacza województwo, druga powiat, trzecia zakres działalności, a czwarta numer producenta. Właśnie ten ciąg jest nazywany weterynaryjnym numerem identyfikacyjnym.

Kiedy hodowca musi znakować jaja

Zasadą w zwykłym obrocie jest kod producenta na skorupce. Rozporządzenie delegowane Komisji dotyczące jaj klasy A wskazuje też informacje widoczne na opakowaniu: kod pakowni, klasę jakości, klasę wagową, datę minimalnej trwałości, metodę chowu i zalecenie przechowywania jaj po zakupie w chłodzie. Objaśnienie kodu producenta ma znajdować się na opakowaniu albo w jego wnętrzu.

Przy sprzedaży luzem klient również ma dostać czytelne informacje. Unijne normy dla sprzedaży jaj luzem wymieniają klasę jakości, klasę wagową, metodę chowu, objaśnienie znaczenia kodu producenta i datę minimalnej trwałości. Sama wytłaczanka bez etykiety nie załatwia więc całej sprawy.

Jeżeli sprzedajesz jaja, zacznij od ustalenia kanału: miejsce produkcji, targ, dostawa do klienta, sklep albo gastronomia. Potem sprawdź liczebność stada, obszar sprzedaży, rejestrację działalności oraz sposób pakowania. Aktualny poradnik sprzedaż jaj z gospodarstwa prowadzi przez te decyzje szerzej niż sam temat stempla.

Klasa A i B: co to zmienia

Klasa A i B opisuje jakość oraz przeznaczenie jaj, a nie metodę chowu. Normy jakościowe Komisji Europejskiej wymagają od jaj klasy A między innymi czystej i nieuszkodzonej skorupy z kutykulą, klarownego białka, niewidocznego rozwoju zarodka oraz braku obcego zapachu. Jaja niespełniające cech klasy A trafiają do klasy B.

W sprzedaży detalicznej dla konsumenta spotkasz klasę A. Wyjaśnienie WIJHARS o klasach jaj wskazuje, że klasa B jest przeznaczona dla przemysłu spożywczego i niespożywczego. Litery A i B nie są więc szkolną oceną producenta. Określają kategorię handlową konkretnej partii.

Jaja klasy A dzieli się również według masy. XL oznacza co najmniej 73 g, L od 63 g do mniej niż 73 g, M od 53 g do mniej niż 63 g, a S poniżej 53 g zgodnie z unijnymi przedziałami wagowymi jaj. Wielkość nie opisuje metody chowu ani świeżości.

Jak to wygląda przy sprzedaży z własnego gospodarstwa

Własne jaja i stały klient przy bramie brzmią prosto, ale sprzedaż bezpośrednia a znakowanie wymaga sprawdzenia kilku warunków. Materiał Ministerstwa Rolnictwa o znakowaniu w RHD opisuje zwolnienie z klasyfikacji jakościowej, wagowej i kodu producenta przy sprzedaży jaj bezpośrednio konsumentowi w miejscu produkcji.

Ten sam poradnik ministerialny dla producentów do 50 niosek wskazuje zwolnienie przy bezpośredniej sprzedaży konsumentowi na obszarze województwa produkcji lub województw sąsiednich. W miejscu sprzedaży trzeba wtedy udostępnić nazwę i adres gospodarstwa albo imię, nazwisko i adres producenta. Przy większym stadzie lub szerszym obszarze sprzedaży zasady mogą być inne.

W praktyce przydaje się też zapis daty zniesienia, liczby zebranych i sprzedanych jaj oraz odbiorcy partii. Jeżeli utrzymujesz kury w różnych systemach, rozdzielaj również zapisy według sposobu chowu. Dzięki temu nie musisz odtwarzać konkretnego tygodnia z luźnych kartek przypiętych do ściany.

Przed startem zapisz liczbę kur, kanał sprzedaży, obszar dostaw i sposób pakowania. Ustal też, jak przechowywać jajka przed wydaniem klientowi. Te cztery informacje pozwolą zadać powiatowemu lekarzowi weterynarii konkretne pytanie i dobrać właściwe oznaczenie.

Sprawdź u źródła

Częste pytania

Dalej w temacie